Giới quan sát nhìn nhận việc ông Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ là cú sốc đối với không chỉ người dân Mỹ mà cả thế giới, thậm chí còn lớn hơn cả việc Anh tách khỏi EU.
Khẩu hiệu tranh cử "Khôi phục nước Mỹ vĩ đại trở lại" của ông Donald Trump dựa trên nhiều lời hứa chính sách khác nhau, chủ yếu thể hiện tính "hướng nội" của siêu cường như Mỹ trong thời đại toàn cầu hóa. Tuy nhiên, chính những lời hứa này đã giúp Trump thu được sự ủng hộ của hàng chục triệu cử tri và đưa ông thẳng tiến vào Nhà Trắng.
 |
| Một chiến thắng "vô tiền khoáng hậu" của Trump. Ảnh: AFP. |
Thông điệp này được chính Trump tuyên bố trong phát biểu chiến thắng đêm 8/11 (giờ địa phương). "Bây giờ là thời khắc để người Mỹ chữa lành những vết thương do sự chia rẽ. Chúng ta hãy phối hợp cùng nhau. Tôi muốn nói với tất cả đảng viên Cộng hòa, Dân chủ hay độc lập rằng đây là thời điểm cùng đồng lòng và đoàn kết", Trump nói.
Ông cũng dành lời ca ngợi về nỗ lực chiến đấu bền bỉ của bà Hillary Clinton. Tỏ ra "chơi đẹp" với người thua cuộc, ông nói về nữ đối thủ rằng: "Chúng ta nợ Hillary một món nợ lớn về sự biết ơn với những cống hiến của bà cho đất nước. Tôi nói điều này rất chân thành".
Với một ứng viên từng đe dọa thẳng thừng sẽ bỏ tù đối thủ nếu chiến thắng, những phát biểu tỏ ra ôn hòa của Trump cho thấy ông đang cố gắng trở nên xứng đáng với chức vụ quan trọng sắp tới của mình.
“Tổng thống Trump” có thể sẽ ký hàng loạt sắc lệnh hành pháp để xoá bỏ phần lớn những thành tựu của Tổng thống Barack Obama, mà nổi bật nhất là chương trình chăm sóc y tế chi phí phải chăng "Obamacare".
Trump có thể nhanh chóng phối hợp với quốc hội để bãi bỏ đạo luật này. Đây chắc chắn là điều không thể tránh khỏi vì vấn đề này không chỉ gây khó chịu với Trump mà cả phần lớn đảng Cộng hòa.
Nếu quốc hội cản đường Trump, ông sẽ giở trò tấn công, bêu xấu, bắt nạt một số nghị sĩ chủ chốt một cách công khai; trong khi bí mật thương thảo ở hậu trường. Nếu Trump thông minh thì ông và các đồng minh trong phe Cộng hoà sẽ không thực sự xoá bỏ Obamacare vì nhiều người Mỹ ủng hộ phần lớn các nội dung đạo luật này và hơn hết là họ không có chính sách nào để thay thế.
Ông Trump vẫn tiếp tục dội bom phiến quân IS liên tục. Dù bản chất việc này không khác cách Mỹ đã thực hiện những năm qua, Trump sẽ rêu rao về nó như một chiến lược công kích mới hiệu quả và mạnh mẽ hơn, chỉ trích sự yếu đuối và nhu nhược của chính quyền Obama.
Một điểm nữa để đối phó với IS là ông Trump nói sẽ cử hàng vạn bộ binh đến Trung Đông. Ông chắc chắn sẽ tận hưởng quyền lực của vị tổng tư lệnh quân đội hùng mạnh nhất thế giới.
"Tổng thống Trump" sẽ nhanh chóng tuyên bố đàm phán lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và những thỏa thuận thương mại quan trọng khác của Mỹ, đình chỉ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Vị tỷ phú có thể đề xuất các thay đổi nhỏ trong những thỏa thuận này và tuyên bố ông đã thay thế chúng bằng những hiệp định "tuyệt vời hơn", cũng như mang lại tăng trưởng cho Mỹ.
 |
| Trump là người phản đối hiệp định NAFTA mạnh mẽ. Ảnh: CNN. |
Tuyên bố này đánh trúng tâm lý của những cử tri nòng cốt của Trump: Người da trắng ít học và thất nghiệp. Họ giận dữ cho rằng toàn cầu hóa khiến công việc lao động cơ bản đã được chuyển hết ra nước ngoài.
Trump có thể áp thuế quan cao với hàng nhập khẩu, như từ Trung Quốc và một số nước khác, để chứng tỏ ông nghiêm túc trong việc "đưa công ăn việc làm trở về nước Mỹ". Trung Quốc chắc chắn sẽ trả đũa, điều này có thể dẫn đến một "chiến tranh thương mại" và gây ảnh hưởng xấu đến cả đôi bên.
Đây là chính sách trọng điểm nhất của ông Trump trong suốt chiến dịch tranh cử, cũng là nội dung giúp ông thu hút được nhiều cử tri nhất.
Vị tỷ phú sẽ tự hào khoe rằng bức tường giúp hạn chế tội phạm và tạo việc làm. Thay vì phía Mexico phải chịu chi phí xây tường như Trump từng nói, gánh nặng này có thể dồn lên vai người Mỹ. Ông cũng sẽ gia tăng quy mô lực lượng chuyên tìm kiếm và trục xuất người nhập cư trái phép.
Trump dự kiến đề xuất gói ngân sách 1.000 tỷ USD để phát triển hạ tầng. Đây là điều mà quốc hội có thể ủng hộ ông, dù nó làm gia tăng nợ công. Ông cũng sẽ thông qua chính sách giảm thuế mà người hưởng lợi chính là tầng lớp siêu giàu.
 |
| Xây tường ở biên giới với Mexico để ngăn nhập cư trái phép là một trong những điều đầu tiên mà Trump sẽ thực hiện khi đắc cử. Ảnh: theconservative. |
Do không có kinh nghiệm nên "Tổng thống Trump" sẽ rất vất vả khi đối mặt những tình huống địa chính trị và quân sự phức tạp, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là thảm họa. 3 "ứng viên" tiềm ẩn rủi ro chính là Trung Đông, Triều Tiên và Trung Quốc. Trong khi đó, Mỹ có thể cải thiện quan hệ với Nga.
Để đối phó với nguy cơ tấn công khủng bố, Trump có thể ra lệnh cấm cửa người Hồi giáo vào Mỹ, đồng thời tăng cường giám sát những người Hồi giáo sinh sống tại Mỹ. Nếu những vụ tấn công vẫn xảy ra, Trump sẽ tiếp tục những biện pháp mạnh tay hơn như lập ra chế độ ghi danh hoặc các khu trại tập trung Hồi giáo tại Mỹ.
Nguy hiểm hơn, những phát biểu hùng hồn của Trump về Hồi giáo có thể kích động làn sóng cực đoan và căng thẳng tôn giáo tại Mỹ, dẫn đến nhiều vụ biểu tình bạo lực hơn.
Các đề xuất giảm thuế cho người giàu của Trump sẽ khiến thâm hụt ngân sách gia tăng và nợ công phình to. Thậm chí, nhiệm kỳ đầu tiên của "Tổng thống Trump" sẽ chứng kiến một giai đoạn suy thoái lớn. Thị trường cổ phiếu có thể sụt giảm đến 30%-50% ở đỉnh cao giai đoạn này. Chiến tranh thương mại sẽ gây tổn hại đến nền kinh tế và thất nghiệp. Sau tất cả, Trump sẽ đổ lỗi cho các đối thủ và tận dụng tình hình là cái cớ để đòi mở rộng quyền lực.
